Tarihçe

Dereyalak Köyü

Eskişehir'e 50 km, İnönü’ye, 25 km, uzaklıkta olup 160haneli bir köydür. Köyün 5 km batısındaki Örencik ve Pınarbaşı mevkisindeki ören yerleri antik devirlere ait yerleşim merkezleridir.
Çevresindeki Yörük köylerinden önce iskân olduğu için, daha sonra iskân olan Yörükler ve Balkanlar’dan gelen Türkler bunlara “Manav” demişlerdir.
Köy halkı Kütahya'nın Kınık Köyü’nden gelmiştir. Önce köyün 1 km Güneydoğusundaki eski köy denilen yere Hacılar, Kınıklar, Hacı Hüseyinler ve Sarı Ahmetler’den oluşan 4 aile gelir. Bir süre burada kalıp sonra Dereyalak köyünün bugünkü yerinde köyü kurarlar. .

Halil ATAK’ın Dereyalak Köyü hakkındaki anlattıkları
Eskişehir-İnönü-Dereyalak köyü hakkındaki genel bilgiler Prof. Dr. Faruk SÜMER’İN Oğuzlar (Türkmenler) tarihleri, boy teşkilatı, destanları hakkında yazmış olduğu kitabında şöyle anlatılır:
Köyümüz Oğuzlar’ın Kınık boyundan olup, Sancağımız Kütahya’dır. Köyümüzün evvel ismi “Yalak” olarak geçmektedir. Vergi nüfusu ortalama 100 kişiden müteşekkil olduğu, 3 boy halinde köyümüzün muhtelif yerlerine yerleştikleri 16. yy’a ait vergi nüfus kayıtlarında mevcuttur. Bu kayıtlarda boy ve sancak adı ile vergi nüfusu zikredilmiştir. Köyümüz yaşlılarından ve yaptığımız kaynak taramasından edindiğimiz bilgilere göre köyümüzün kuruluşu bundan üç asır öncesine rastlar.

Hacılar Sülalesi Kütahya’dan gelip Eskiköy namıyla anılan mevkie yerleşmiş olup, sülalenin büyüğü Hacı Hasan Efendi, yanında Hacı Hüseyinler sülalesi ve diğer akrabaları ile birlikte yerleşmiştir.

Kınıklar Sülalesi Yanlarında Sarı Ahmetler sülalesi olduğu halde şu anda Gökçeli (Dandin) köyünün doğu kısmında bulunan Dereyalak mevkisine yerleşmişlerdir. Bu sülale Kütahya’nın Kınık Köyü’nden gelmiştir.

Hamzalar Sülalesi Hamzaoğlu Mehmet ve çocukları şu anda Gökçeli köyünün olduğu yere yerleşmiş olup Kütahya-Seyitömer’den gelmişlerdir. Bu sülaleler bazı nedenlerden dolayı bulundukları mevkii terk edip eski yerleri olan Kütahya ve çevresine geri gitmişler. Sonradan Hacılar sülalesinin büyüğü olan Hacı Hasan’ın önderliğinde şu anda ikamet edilmekte olan Dereyalak Köyü’ne yerleşmişlerdir. Köyün ismi de Kınıklar sülalesinin eski yerleşim yeri olan Dereyalak mevkisinden alınmıştır.

Sonuç olarak Dereyalak köyünün aslı Kütahya sancağından gelmiş olup Selçuklu Türkleri’nin Kınık Boyu’ndandır.

Halil ATAK abi ile Faruk hocanın kitabından aldığımız notlar.

Sancağı :Kütahya

Boy ismi :Kınık

Vasfı: Köy

Evveliyat ismi : Yalak

Vergi kayıtlarında 3 boy halinde olup bir boy 64 vergi nüfuslu, bir boy 11 vergi nüfuslu, bir boy da 25 vergi nüfusludur.